Bir Kibar Feyzo meselesi: Her şey değişir düzen değişmez

Kibar Feyzo senaryosunu İhsan Yüce’nin yazdığı dev bir oyuncu kadrosu eşliğinde Hatay’ın Reyhanlı ilçesindeki Harran Köyü’nde Atıf Yılmaz tarafından çekilmiştir. Komedi niyetine izlenen bu film politik bir taşlamadır aslında. O dönemdeki köylü kentli yaşamı sosyoekonomik yapıyı gözler önüne serer. Kızlar ve erkeklerin çeşme başında türküyle atıştığı müzikal unsurlar bile mevcut. Kısacası bu filmde yok yok. Bütün konular ince ince işlenmiştir. Senaryosu oyuncuları ve unutulmaz replikleri ile Türk sinemasının açık ara en güzel filmidir.

Film köylerde ağalık sisteminin köylüyü ezdiği feodal yapıyı eleştirir ağa topraklarla birlikte insanların da sahibidir kendini herkesten ve her şeyden üstün görür .”Ağa’nın poku üstüne pok olmaz” repliği bile bunu anlamak için yeterli. Ağa’nın fötr şapkasından giymiş olması Feyzo’nun köyden sürülmesine yetmiştir.
Filmde toplumun tüm unsurları mevcut neredeyse, rüşvetle yalan söyleyen bir köy imamı, kızını satan bir baba, bacısını satınca başlık parası hayali kuran bir ağabey, sevdiği adamdan başkasına satılmamak için Feyzo’yu tarlada çevirip aklınca önlem alan cesur bir köylü kız gülo, istediğini elde etmek için güçlünün yanında yer alan Bilo, her şartta oğlunun mutluluğu için fedakarlık yapan sakine kadın ve daha niceleri.
Filmin başından sonuna kadar anlatıcı olan Feyzo arkasında iki asker elleri kelepçeli “ Sen büyüksün sen devletsin bilirsin suç kimdedir hakim bey” repliğini kameraya bakarak söyler lakin seyirci hâkimin ne kendini görür ne sesini duyar çünkü bu soru seyirciye sorulmuş bir uyanış sağlamak için mesaj vermek amacı güdülmüştür. Zaten film 1978’de çekilmiş on yıl boyunca yasaklı kalmış ta ki 1988’den sonra özel televizyonların açılması ile tekrar izleyici ile buluşmuştur. Üzerinden kırk yılı aşkın bir süre geçmiş olmasına rağmen bazı kesimleri rahatsız ediyor olmalı ki yayınlandığı kanallarda en az yirmi dakika makaslanıyor. Bu gün bile keyifle izlenen her yönüyle kalite kokan bu eşsiz film protest yanıyla da her daim güncel kalacaktır.

Filmin sonunda ezilen köylü, Maho ağaya karşı ayaklanır. Ayaklanmayı başlatan Feyzo Ağa’yı öldürür. Olayların fitilini ateşleyen başlık parasını hâlâ ödeyememiştir. Zira eşini senet karşılığı almıştır kayınbabasına borcunu ödemek için kundaktaki kızını köy kahvesine getirip satışa çıkarır. Üstelik Maho Ağa’dan sonraki ağa daha zalimdir ağa değişmiş düzen değişmemiştir.

Yazı/Sultan Doğan

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir